Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp

Mua bán hóa đơn giá trị gia tăng trái phép tăng mạnh, cảnh báo thủ đoạn tinh vi mới

Tác giả Bởi Faco
Ngày đăng 16/06/2026
Không có bình luận ở Mua bán hóa đơn giá trị gia tăng trái phép tăng mạnh, cảnh báo thủ đoạn tinh vi mới

Mua bán hóa đơn giá trị gia tăng trái phép ngày càng tinh vi, phức tạp

Ngày 16/06/2026

Dù đã xử lý nhiều vụ việc lớn, tình trạng mua bán, sử dụng hóa đơn trái phép, gian lận trong hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) vẫn ngày càng phức tạp và gia tăng. Việc phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan Thuế và Công an hiện nay là vô cùng thiết yếu.

Tình trạng mua bán, sử dụng hóa đơn trái phép, gian lận hoàn thuế GTGT ngày càng phát triển với nhiều thủ đoạn tinh vi khó phát hiện

Nhiều vụ án được đưa ra ánh sáng

Gần đây, tình trạng mua bán, sử dụng hóa đơn trái phép, gian lận trong hoàn thuế GTGT tăng cả về số vụ, quy mô và mức độ phức tạp. Nhiều đối tượng đã lợi dụng sơ hở trong chính sách, quản lý để trục lợi, hình thành các đường dây tổ chức bài bản, hoạt động liên tỉnh, thậm chí xuyên quốc gia với phương thức ngày càng khó nhận biết.

“Để tăng hiệu quả răn đe của các chế tài hình sự, ngoài việc nâng mức phạt tiền, cần bổ sung và nâng hình phạt tù cho tội trốn thuế có tổ chức, tinh vi, quy mô lớn gây hậu quả nghiêm trọng với xã hội.”

Các vi phạm phổ biến: thành lập doanh nghiệp (DN) “ma” để xuất hóa đơn khống; tận dụng DN kinh doanh cầm chừng hoặc thua lỗ để hợp thức chứng từ; thiết lập chuỗi DN trung gian tạo giao dịch giả hoặc lợi dụng chính sách hoàn thuế để chiếm đoạt ngân sách. Những hành vi này gây thất thu cho ngân sách, bóp méo môi trường cạnh tranh và ảnh hưởng tiêu cực tới nền kinh tế.

Trước thực trạng trên, đẩy mạnh phối hợp giữa cơ quan Thuế và Công an càng ý nghĩa. Theo ông Nguyễn Tiến Trung – Trưởng ban Kiểm tra (Cục Thuế), việc hai đơn vị chuyển tin báo tội phạm đã đạt kết quả tốt, giúp nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tạo sức răn đe mạnh mẽ và tăng hiệu quả phòng chống tội phạm thuế.

Một số vụ điển hình từ hoạt động chuyển hồ sơ và tin báo tội phạm như: Vụ buôn bán hóa đơn liên quan Công ty TNHH Thành An – Hà Nội, Công ty TNHH thiết bị y tế Danh và Công ty TNHH thiết bị y tế Tràng Thi.

Các công ty/hộ kinh doanh đã bán 19.167 hóa đơn GTGT khống (giá trị hàng hóa chưa thuế hơn 3.600 tỷ đồng, thuế GTGT hơn 75,5 tỷ đồng, hưởng lợi bất chính 257,4 tỷ đồng), dẫn đến 3 công ty hạch toán, gây thiệt hại cho nhà nước tới 743,2 tỷ đồng (trong đó thuế GTGT trên 62,3 tỷ đồng và thuế TNDN là 680,9 tỷ đồng).

Trong vụ này, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố 32 bị can gồm giám đốc, chủ hộ kinh doanh, đại diện pháp luật các DN cá thể. Hiện vụ việc vẫn đang điều tra.

Một vụ khác cũng liên quan mua bán hóa đơn trái phép do nhóm đối tượng tại Phú Thọ chủ mưu (bị triệt phá giai đoạn 2022 – 2023). Kết quả điều tra cho thấy nhóm này thành lập và sử dụng nhiều DN “ma” để bán hóa đơn GTGT cho các tổ chức, cá nhân cần hợp thức hóa chi phí đầu vào, trốn thuế.

Đường dây phạm pháp này hoạt động liên quan nhiều tỉnh thành, số DN “ma” sử dụng tới hàng chục, số lượng hóa đơn phát hành trái phép hơn 10.000 tờ hóa đơn, giá trị hàng hóa dịch vụ ghi nhận trên hóa đơn trên 1.000 tỷ đồng, số tiền thuế GTGT liên quan hơn 100 tỷ đồng. Cơ quan Công an đã khởi tố vụ án, nhiều đối tượng chủ mưu bị khởi tố về hành vi mua bán hóa đơn trái phép.

Phối hợp giữa cơ quan Thuế và Công an đã góp phần nâng cao tính thực thi pháp luật, tạo sức răn đe mạnh, hỗ trợ hiệu quả công tác phòng ngừa tội phạm thuế

Tăng cường chế tài phạt tiền, phạt tù để răn đe

Theo ông Nguyễn Tiến Trung, việc phối hợp giữa cơ quan Thuế với Công an trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý tội phạm mua bán hóa đơn, gian lận hoàn thuế GTGT đã có kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiều điểm cần khắc phục.

Thực tế trao đổi, chia sẻ thông tin giữa hai bên có thời điểm chưa đồng bộ, kịp thời; dữ liệu chưa được liên thông đầy đủ, dẫn đến khai thác, phân tích thông tin còn hạn chế. Do vậy, quá trình xử lý hồ sơ kéo dài, giảm hiệu quả răn đe, hoặc chưa phát hiện dấu hiệu phạm tội, tồn đọng hồ sơ, ảnh hưởng công tác quản lý thuế và hoạt động của các đơn vị liên quan.

Để nâng cao hiệu quả phối hợp, thời gian tới, hai ngành cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, hiện đại, chủ động và gắn kết hơn nữa theo ông Trung.

Trước hết, nên hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành với quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn từng cơ quan; xây dựng quy trình phối hợp từ tiếp nhận thông tin, phân tích, xác minh đến chuyển hồ sơ, điều tra, xử lý đảm bảo theo đúng luật. Cùng đó, ưu tiên kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa hai ngành và các đơn vị liên quan như ngân hàng, hải quan, đăng ký kinh doanh để hình thành hệ thống dữ liệu liên thông, tích hợp phục vụ nhận diện rủi ro, cảnh báo sớm hành vi phạm tội.

Đồng thời, tập trung thanh tra, kiểm tra có trọng điểm, nhất là đối tượng, lĩnh vực, DN có rủi ro cao; chủ động rà soát, lọc danh sách nghi vấn để phối hợp xác minh, đấu tranh hiệu quả.

Bên cạnh đó, ngành Thuế cần nâng cao chất lượng quản lý người nộp thuế, nhất là hóa đơn điện tử, kiểm soát chặt phát hành – sử dụng hóa đơn để kịp thời phát hiện nghi vấn và chuyển công an xử lý.

Về phía Công an, cần tăng cường công tác nắm bắt tình hình, xác lập chuyên án, triệt phá các đường dây tội phạm có tổ chức, hoạt động quy mô lớn, liên tỉnh, xuyên quốc gia; đồng thời phối hợp chặt với cơ quan Thuế trong điều tra, thu thập chứng cứ, truy vết dòng tiền, thu hồi tài sản cho nhà nước.

Để góp phần giảm thiểu tình trạng mua bán hóa đơn và gian lận hoàn thuế, theo Luật sư Nguyễn Văn Được, cần tăng chế tài phạt tiền để đủ sức răn đe, phù hợp quy định xử lý vi phạm, đồng thời tăng mạnh xử lý hình sự với các vụ trốn thuế.

Vị luật sư đề xuất: cần nâng mức phạt tiền với tội trốn thuế ít nhất tương đương mức xử lý hành chính (tức 1 – 3 lần số thuế trốn) và tùy hành vi, mức độ để thiết kế khung hình phạt phù hợp. Ví dụ, phạt tiền với chế tài hình sự bằng 1 lần số thuế trốn cho vi phạm tại khoản 1, gấp 2 lần với khoản 2 và 3 lần với hành vi tại khoản 3 Điều 200 Bộ luật hình sự năm 2015…