Thu hẹp khoảng trống tuân thủ pháp luật thuế trong thương mại điện tử, thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch

Tác giả Bởi Faco
Ngày đăng 05/02/2026
Không có bình luận ở Thu hẹp khoảng trống tuân thủ pháp luật thuế trong thương mại điện tử, thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch

Thu hẹp khoảng trống tuân thủ pháp luật thuế thương mại điện tử

Ngày 04/02/2026

Kết quả thu thuế từ các tổ chức, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử đã tăng dần qua các năm, tuy nhiên vẫn còn nhiều trường hợp chưa kê khai và nộp thuế đầy đủ, thậm chí có hiện tượng gian lận. Năm 2026, ngành Thuế tập trung thu hẹp khoảng trống trong việc tuân thủ nghĩa vụ thuế, đặc biệt là nhóm hộ kinh doanh cá thể cùng thương mại điện tử, góp phần tạo môi trường kinh doanh công bằng.

Thị trường TMĐT năm 2025 dự kiến tăng trưởng khoảng 28%

Thương mại điện tử tăng trưởng mạnh qua các năm

Chi cục Thuế thương mại điện tử thuộc Cục Thuế cho biết, quy mô thị trường TMĐT đã liên tục mở rộng trong những năm vừa qua. Năm 2022, lĩnh vực này tăng khoảng 15%, đạt doanh thu 16,4 tỷ USD, với khoảng 57 triệu người tiêu dùng trực tuyến. Trong quản lý thuế, đã có 28.890 tổ chức, 85.438 hộ/cá nhân kinh doanh TMĐT đăng ký kê khai, nộp thuế và 42 nhà cung cấp nước ngoài thực hiện nghĩa vụ thuế tại Việt Nam.

Đến năm 2023, tốc độ tăng trưởng TMĐT đạt 25%, doanh thu lên đến 20,5 tỷ USD. Số người tiêu dùng trực tuyến lên khoảng 60 triệu, số người nộp thuế liên quan tới TMĐT đăng ký tại Việt Nam gồm 35.537 tổ chức, 88.147 hộ/cá nhân, 75 nhà cung cấp nước ngoài.

Sang năm 2024, thị trường TMĐT tiếp tục tăng trưởng 22%, với doanh thu đạt 25 tỷ USD. Người tiêu dùng trực tuyến ước tính khoảng 62 triệu, số doanh nghiệp/cá nhân đăng ký kê khai và nộp thuế là 45.959 tổ chức, 96.623 hộ cá nhân, cùng 103 nhà cung cấp nước ngoài.

Bước sang năm 2025, thị trường TMĐT kỳ vọng tăng 28%, doanh thu dự kiến 32 tỷ USD, người tiêu dùng trực tuyến lên tới 65 triệu, số lượng đăng ký thuế liên quan TMĐT gồm 95.000 tổ chức, 1.277.000 hộ/cá nhân và 202 nhà cung cấp nước ngoài.

Điểm đáng chú ý, năm 2025 số thu thuế từ TMĐT đạt gần 208,8 nghìn tỷ đồng, tăng 66,5% so với năm 2024. Riêng 202 nhà cung cấp nước ngoài đã đăng ký, kê khai và nộp thuế thông qua Cổng thông tin điện tử cho nhà cung cấp nước ngoài, số thu lên đến 13,9 nghìn tỷ đồng, tăng 59,9% so với năm trước, vượt 54% so với dự toán được giao.

Bên cạnh đó, có 68 tổ chức quản lý sàn trong và ngoài nước đã thực hiện kê khai, nộp thuế thay với số thuế khoảng 2,7 nghìn tỷ đồng. Hơn 95 nghìn tổ chức hoạt động TMĐT đóng góp thuế ước đạt 186,4 nghìn tỷ đồng. Hơn 1.277 nghìn hộ, cá nhân kinh doanh TMĐT với số thuế ước tính đạt gần 4,63 nghìn tỷ đồng.

Nâng cao hiệu lực công tác quản lý thuế

Dù kết quả tích cực, song công tác quản lý thuế đối với hoạt động TMĐT vẫn gặp nhiều trở ngại. Về cơ chế, chính sách, quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin của sàn TMĐT đã có nhưng chế tài xử phạt còn chưa đầy đủ; hiện chỉ xử lý hành vi chậm cung cấp thông tin, chưa có quy định về xử phạt khi cung cấp sai thông tin làm ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế của tổ chức, cá nhân khác.

Về định danh đối tượng kinh doanh TMĐT, nhiều hộ và cá nhân chưa đăng ký kinh doanh, chưa có mã số thuế, không có địa điểm kinh doanh cố định; tên sử dụng trên nền tảng khác với tên thật. Thông tin từ các sàn và nguồn khác còn thiếu, gây khó khăn cho công tác định danh, quản lý. Số lượng đối tượng lớn, nguồn lực của cơ quan thuế cũng có hạn.

Cơ sở dữ liệu TMĐT hiện chủ yếu lấy từ sàn TMĐT, chưa bao quát hết các nền tảng khác, thông tin còn thiếu và chưa kiểm soát được toàn bộ giao dịch, đặc biệt là thanh toán cùng kinh doanh xuyên biên giới.

Đối với ý thức tuân thủ thuế, vẫn còn tổ chức, cá nhân kinh doanh TMĐT chưa kê khai, nộp thuế đầy đủ; thậm chí có những trường hợp cố ý gian lận, sử dụng thông tin người khác, tài khoản ngân hàng không chính chủ, yêu cầu chuyển khoản không ghi nội dung, gây khó khăn cho công tác quản lý thuế.

Thời gian qua, ngành Thuế đã đề xuất Bộ Tài chính và Chính phủ sửa đổi, bổ sung quy định để nâng cao hiệu quả quản lý TMĐT. Trong đó, tăng trách nhiệm chia sẻ thông tin từ các nền tảng số (TikTok, YouTube…), đơn vị vận chuyển, ngân hàng và các nhà cung cấp nước ngoài chưa có cơ sở thường trú tại Việt Nam; đồng thời bổ sung chế tài xử lý vi phạm. Cục Thuế cũng giám sát chặt chẽ quá trình kê khai, nộp thuế của nhà cung cấp nước ngoài và sàn TMĐT.

Bên cạnh đó, ngành Thuế sẽ tăng cường thu thập, chia sẻ dữ liệu từ các tổ chức trong hệ sinh thái TMĐT; áp dụng công nghệ hiện đại, trí tuệ nhân tạo vào các khâu quản lý, từ thu thập, xử lý dữ liệu tự động để nhận diện các dấu hiệu bất thường, xếp hạng rủi ro, cảnh báo trốn thuế cho đến hỗ trợ quy trình kiểm tra khách quan, minh bạch, hiệu quả và giảm can thiệp thủ công.

Trước sự phát triển nhanh chóng của TMĐT, quản lý thuế cũng đòi hỏi phải thay đổi phương thức, tư duy quản lý; tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính; xây dựng đội ngũ cán bộ công chức với trình độ chuyên môn, bản lĩnh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời đại mới.

Bên cạnh việc tăng cường tuyên truyền chính sách thuế, ngành Thuế sẽ triển khai các chuyên đề kiểm tra nhằm chống thất thu đối với tổ chức và cá nhân kinh doanh TMĐT, tập trung kiểm tra các trường hợp rủi ro cao. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật sẽ phối hợp cùng cơ quan chức năng để xử lý đúng quy định, qua đó góp phần củng cố hiệu lực quản lý thuế trong lĩnh vực TMĐT.