Chính sách thuế mới hỗ trợ tối đa hộ kinh doanh phát triển vượt bậc từ 2026

Tác giả Bởi Faco
Ngày đăng 26/01/2026
Không có bình luận ở Chính sách thuế mới hỗ trợ tối đa hộ kinh doanh phát triển vượt bậc từ 2026

“Khoan thư sức dân” – chính sách thuế mới hỗ trợ tối đa để hộ kinh doanh phát triển mạnh mẽ

Ngày 26/01/2026

Gần đây có nhiều ý kiến bày tỏ rằng các quy định mới về thuế với hộ và cá nhân kinh doanh sẽ khiến người nộp thuế tăng gánh nặng. Tuy nhiên, xét tổng thể các chủ trương, chính sách của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, có thể thấy đây là thay đổi cần thiết, nhằm bảo vệ quyền lợi của hộ kinh doanh, nhất là nhóm nhỏ lẻ, thay vì chỉ là biện pháp siết chặt để tăng thu.

Cả hệ thống chính trị đã chủ động vào cuộc để hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi, từ việc triển khai đồng bộ các giải pháp tổ chức thực hiện.

Chính sách thuế ngày càng phù hợp thực tế

Giai đoạn vừa qua, hộ kinh doanh (HKD) đã và đang là một trong những thành phần kinh tế năng động, đóng góp cho an sinh xã hội, tạo việc làm và ổn định đời sống. Tuy nhiên, theo số liệu, trong 3 năm (2022-2025), cả nước có khoảng 3 – 4 triệu HKD (trên 2 triệu HKD khai thuế ổn định) nhưng thu ngân sách từ HKD chỉ chiếm chưa đầy 2% tổng thu ngân sách nhà nước.

Thực tế này phản ánh hai vấn đề: Thứ nhất, HKD là lực lượng đông đảo, linh hoạt, có vai trò lớn với xã hội; Thứ hai, do phần lớn còn ở quy mô nhỏ, siêu nhỏ, trình độ chuẩn hóa quản trị, sổ sách, dữ liệu hạn chế, nên khó mở rộng quy mô, nâng năng suất hay đóng góp bền vững cho nền kinh tế tương xứng với tiềm năng.

“Khi áp dụng mức doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng/năm, dự kiến khoảng 2,3 triệu HKD sẽ không phải nộp thuế, chiếm gần 90% số HKD. Chính phủ ước tính số thuế giảm (gồm TNCN và VAT) là khoảng 11.800 tỉ đồng.”

Phương thức quản lý thuế khoán trước đây góp phần đơn giản hóa thủ tục, phù hợp cho HKD nhỏ lẻ, nhưng thực tiễn cũng cho thấy cơ chế này dần bộc lộ nhiều giới hạn:

Thứ nhất, mức thuế khoán mang tính ấn định, phụ thuộc đánh giá chủ quan, khó phản ánh đúng thực tế hoạt động kinh doanh. Vì vậy, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị yêu cầu chấm dứt thuế khoán từ năm 2026.

Thứ hai, việc chuyển sang cơ chế tự khai, tự nộp là yêu cầu tất yếu phù hợp với xu hướng hiện đại, khắc phục nhược điểm của phương thức khoán, tạo điều kiện phát triển kinh tế tư nhân minh bạch, công bằng và bền vững.

Để hiện thực hóa chủ trương này, cả hệ thống chính trị đã đồng bộ hỗ trợ HKD chuyển đổi, từ các giải pháp tổ chức, tăng cường hướng dẫn, tập huấn, truyền thông giúp HKD kịp thời tiếp cận và làm quen với phương thức quản lý mới; đồng thời tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách thuế, quản lý thuế cụ thể hóa Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Một trong những nút thắt chính được tháo gỡ là nâng mức ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN cho HKD, cá nhân kinh doanh.

Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Thuế Thu nhập cá nhân (sửa đổi), Luật Quản lý thuế (sửa đổi) với nhiều nội dung mới. Hai luật này có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
Theo luật mới, mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh nâng lên 500 triệu đồng/năm, thay cho mức cũ là 100 triệu đồng/năm. Đây là thay đổi rất lớn đối với hộ kinh doanh.

Bên cạnh đó, HKD đáp ứng điều kiện về quy mô, sổ sách, chứng từ sẽ được áp dụng phương pháp tính thuế trên thu nhập thực tế (không chỉ theo tỷ lệ % doanh thu), giúp phản ánh chính xác hiệu quả kinh doanh. Đồng thời, nguyên tắc không hồi tố được đảm bảo: doanh thu kê khai theo quy định mới (từ 2026) không được dùng để truy thu hoặc xử lý lại nghĩa vụ thuế của các năm trước.

Cục Thuế vừa ban hành Công văn số 645/CT-CS chỉ đạo thực hiện từ 01/01/2026: người nộp thuế không phải nộp lệ phí môn bài kể từ năm 2026 trở đi, cũng không cần nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài cho những năm tiếp theo. Đây là bước đi mạnh mẽ của ngành Thuế triển khai Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/05/2025 của Quốc hội và Nghị định số 362/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ về tổ chức thực hiện Luật phí và lệ phí.

Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế

Tạo đà cho khu vực hộ kinh doanh phát triển

Nhằm thúc đẩy HKD phát triển, thích ứng và nâng tầm trong môi trường cạnh tranh, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm liên tiếp đối với DN thành lập mới từ hộ/cá nhân kinh doanh (bắt đầu từ năm có thu nhập chịu thuế), giúp HKD giảm áp lực tài chính khi chuyển đổi, mở rộng quy mô, tăng năng lực cạnh tranh và phát triển vững chắc.

“Nhà nước ban hành nhiều hỗ trợ về thuế tạo sự công bằng giữa các thành phần kinh tế, theo tinh thần “ai kinh doanh lời nhiều thì nộp nhiều, lời ít nộp ít”, thay thế cách tính “cào bằng” của thuế khoán trước đây.

Đây là bước cải cách mạnh thể hiện đúng tư tưởng “khoan thư sức dân”, hỗ trợ tài chính bằng giải pháp thuế cho hàng trăm nghìn HKD nhỏ, thúc đẩy chuyển đổi cho HKD lớn, tạo điều kiện để tất cả HKD phát triển vững chắc.”

Chính sách thuế mới tiếp tục khẳng định định hướng bảo vệ các HKD nhỏ lẻ, yếu thế thông qua các biện pháp giãn, giảm, miễn, hoãn thuế trước đây chỉ dành cho DN, nay áp dụng với HKD, tạo điều kiện cho khu vực này phát triển bền vững.

Ngành Thuế đã chủ động triển khai nhiều chiến dịch hướng dẫn, hỗ trợ tối đa để HKD tiếp cận, làm quen với phương thức quản lý mới trước và trong năm 2026, như “60 ngày cao điểm đồng hành cùng HKD chuyển đổi sang kê khai” hay “Đồng hành cùng HKD, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế” (theo Quyết định 3789/QĐ-CT).

Thời gian qua, nhiều hình ảnh tích cực đã được ghi nhận: cán bộ thuế các cấp đồng hành cùng người nộp thuế HKD thông qua hội thảo, đối thoại chính sách, các lớp tập huấn, hướng dẫn trực tiếp theo từng nhóm ngành nghề.

Ngành Thuế đã tiếp cận hơn 2 triệu HKD, phối hợp các DN, tổ chức công nghệ để hỗ trợ ưu đãi miễn/phí phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử,… tạo chuyển biến tích cực được ghi nhận sâu rộng. Đặc biệt, với cách làm mới, ngành Thuế được Thủ tướng Chính phủ biểu dương và khuyến khích các bộ, ngành, địa phương cùng phối hợp triển khai hiệu quả hơn.

Khu vực hộ kinh doanh ghi nhận xu hướng hoạt động minh bạch, tuân thủ tốt hơn và đóng góp ngân sách ngày càng tăng

Những chuyển biến tích cực trong quản lý

Cục Thuế đánh giá, trong bối cảnh thị trường biến động nhanh, ngành Thuế sát sao nắm bắt diễn biến kinh tế – xã hội, những thay đổi mạnh mẽ trong tiêu dùng đã tác động trực tiếp đến hoạt động của HKD truyền thống.

Hiện nay, nhiều người tiêu dùng đã chuyển từ mua sắm truyền thống sang mua trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, buộc HKD phải thay đổi cách vận hành để thích nghi. Thực tế, nhiều HKD đã chủ động chuyển đổi lên môi trường số, mở rộng kênh bán qua mạng, thậm chí không còn duy trì cửa hàng như trước, giúp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động.

“Việc chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp là bước đi tất yếu, mang lại lợi ích cho cả hai phía: HKD nâng tầm hoạt động, được hưởng đầy đủ quyền lợi; Nhà nước phát triển được khu vực kinh tế chính thức.”

Các số liệu năm 2025 cho thấy thực tế trái ngược với một số lo ngại rằng HKD “kiệt quệ vì chính sách thuế mới”. Dù thuế khoán chỉ chấm dứt từ năm 2026, nhưng trong năm 2025 khu vực HKD vẫn ghi nhận hoạt động minh bạch, tuân thủ tốt và đóng góp ngân sách ngày càng cao: Số thu từ HKD đạt trên 32,8 nghìn tỷ đồng, tăng 37,5% so với năm 2024 và tăng 65,2% so với 2023.

Đặc biệt, hơn 3.200 HKD đã chuyển thành doanh nghiệp, hơn 18.300 HKD nộp thuế khoán tự nguyện chuyển sang phương pháp kê khai trong năm 2025. Những con số này cho thấy cộng đồng HKD đã hiểu đúng chủ trương, đồng thuận và sẵn sàng thích nghi, nâng cao tự giác tuân thủ, không “bỏ cuộc” vì chính sách mới mà chủ động thay đổi để phát triển hiệu quả và bền vững hơn.

Tác động tích cực của việc chuyển đổi không chỉ dừng ở các con số mà còn ở những câu chuyện thành công thực tế, nhiều chủ HKD sau khi chuyển thành doanh nghiệp đã đạt được bước tiến vững chắc trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Chính sách thuế mới được thiết kế để hỗ trợ hộ kinh doanh nhỏ, tạo môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh. Sự thấu hiểu, đồng thuận giữa người dân và cơ quan quản lý là nền tảng để mọi chính sách hiệu quả được hiện thực hóa, góp phần vào phát triển minh bạch, công bằng của các thành phần kinh tế và đất nước.