BẢN TIN THUẾ

Không để hộ kinh doanh lúng túng trước loạt chính sách thuế mới năm 2026 – Nắm vững luật để giảm rủi ro và tối ưu lợi ích

Năm 2026 sẽ đánh dấu bước ngoặt lớn với nhiều chính sách thuế mới được triển khai. Từ những điều chỉnh về thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đến các cải cách trong quản lý hộ kinh doanh, các thay đổi này không chỉ thúc đẩy phục hồi kinh tế mà còn mở rộng nền tảng tạo nguồn thu ổn định, bền vững cho ngân sách.

Kích cầu nhưng vẫn giữ vững kỷ luật ngân sách

Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn cần thêm sức bật để duy trì đà phục hồi, chính sách giảm thuế GTGT tiếp tục được áp dụng trong năm 2026 cho nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ. Thuế suất 8% thay vì 10% với những lĩnh vực đủ điều kiện sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào, đồng thời kích thích sức mua của người tiêu dùng.

Thuế GTGT vốn có phạm vi tác động rộng, ảnh hưởng tới giá bán cuối cùng. Khi thuế giảm, giá cả có thể điều chỉnh theo hướng tích cực, góp phần nâng cao tiêu thụ nội địa – yếu tố quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Trong lúc xuất khẩu còn nhiều biến động, củng cố thị trường trong nước qua cách giảm thuế GTGT là giải pháp hợp lý, hiệu quả.

Tuy nhiên, việc duy trì mức thuế thấp hơn chuẩn lại tạo thêm áp lực lên nguồn thu ngân sách. Điều này buộc cơ quan quản lý phải tăng cường quản lý, mở rộng thuế, siết chặt chống thất thu để bù đắp phần thu giảm. Do đó, giảm thuế GTGT không chỉ là kích cầu mà còn là thước đo năng lực quản trị ngân sách với không gian tài khóa dần thu hẹp.

Theo Thứ trưởng Tài chính Cao Anh Tuấn, việc sửa đổi và hoàn thiện các chính sách thuế, phí, lệ phí thời gian qua không tập trung vào tăng thu, mà nhằm bao quát toàn diện nguồn thu, thu hẹp các lĩnh vực “bỏ quên” hoặc chưa điều tiết hợp lý, đồng thời điều chỉnh theo hướng giảm thuế suất, nâng mức chịu thuế, đảm bảo vừa mở rộng phù hợp nguồn thu NSNN, vừa giảm tối đa gánh nặng thuế cho doanh nghiệp và người dân.

Điều chỉnh thuế TNCN và hiện đại hóa quản lý hộ kinh doanh

Một trong những thay đổi đáng chú ý với người lao động năm 2026 là việc áp dụng quy định mới của Luật Thuế TNCN sửa đổi. Trọng tâm lần này là nâng mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế và người phụ thuộc, điều chỉnh phù hợp hơn với biến động giá cả và mức sống thực tế.

Việc tăng mức giảm trừ này không chỉ ảnh hưởng tới cách tính thuế mà còn thể hiện ý nghĩa chia sẻ khó khăn với người làm công. Khi các chi phí sống như học hành, y tế, nhà ở tăng lên mà ngưỡng giảm trừ giữ nguyên thì người lao động phải chịu áp lực thuế lớn hơn. Điều chỉnh này góp phần tạo điều kiện công bằng hơn khi đóng thuế.

Ngoài ra, biểu thuế lũy tiến từng phần được rà soát đơn giản hóa, giúp giảm áp lực thuế ở một số mức thu nhập và giúp người nộp thuế dễ tiếp cận, dễ thực hiện.

Một điểm then chốt khác là từ 01/01/2026 sẽ kết thúc phương pháp thuế khoán đối với hộ và cá nhân kinh doanh, chuyển sang hình thức kê khai theo doanh thu thực tế.

Phương pháp khoán phù hợp giai đoạn trước với khu vực kinh tế nhỏ lẻ nhờ sự đơn giản, dễ triển khai. Tuy nhiên, hạn chế của nó là thiếu minh bạch, đôi khi không phản ánh đúng quy mô kinh doanh thực tế, dễ dẫn đến thất thu hoặc không công bằng giữa các đối tượng kinh doanh.

Việc chuyển sang kê khai doanh thu thực là một bước tiến lớn trong hiện đại hóa quản lý thuế. Kết hợp với đẩy mạnh hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và kết nối dữ liệu, cơ quan thuế sẽ giám sát hoạt động kinh doanh của hộ, cá nhân sát sao và minh bạch hơn.

Song song thay đổi cách tính, các ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT và TNCN đối với hộ kinh doanh cũng được điều chỉnh theo hướng có lợi hơn. Những trường hợp có doanh thu thấp được nới rộng diện miễn thuế, hỗ trợ khu vực kinh tế siêu nhỏ giảm bớt gánh nặng.

Chính sách thuế năm 2026 hướng tới hỗ trợ phục hồi kinh tế, linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo an toàn và kỷ luật ngân sách nhà nước

Thứ trưởng Cao Anh Tuấn nhấn mạnh, xóa bỏ thuế khoán và nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm là bước cải cách chính sách thuế lớn. Trước mắt, việc này có thể khiến thu ngân sách giảm nhẹ trong năm 2026, nhưng về lâu dài sẽ nâng cao minh bạch, hiện đại quản lý thuế, thúc đẩy hộ kinh doanh phát triển mạnh mẽ, nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

Chính sách này vừa nâng kỷ luật – minh bạch trong thực thi nghĩa vụ thuế, vừa tái định hình khu vực hộ kinh doanh theo hướng chuyên nghiệp, tiến gần hơn tới mô hình doanh nghiệp chính thức.

Thuế doanh nghiệp, kinh tế số và mục tiêu hội nhập

Năm tài chính 2026 sẽ là thời điểm các quy định mới của Luật Thuế TNDN được triển khai đầy đủ, nhiều thay đổi liên quan ưu đãi thuế và đối tượng chịu thuế.

Chính sách thuế TNDN hướng tới ưu đãi có chọn lọc cho các lĩnh vực ưu tiên như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghệ cao, kinh tế xanh – phù hợp với chiến lược phát triển 2026–2030, nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và chuyển dịch mô hình phát triển.

Việc bỏ thuế khoán, nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế giúp hộ kinh doanh giảm áp lực tuân thủ và có thể ổn định, mở rộng hoạt động

Bên cạnh đó, các quy định mới cũng đi theo hướng tiệm cận chuẩn quốc tế, đặc biệt trong quá trình Việt Nam tham gia các sáng kiến toàn cầu nhằm chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận. Việc chuyển luật hóa các cam kết quốc tế vừa đảm bảo minh bạch, vừa nâng cao vị thế, môi trường đầu tư cho Việt Nam trong mắt nhà đầu tư nước ngoài.

Song hành với cơ hội là không ít thách thức: doanh nghiệp phải thích ứng với hệ thống quy định phức tạp hơn, yêu cầu cao hơn về kê khai, xác định giao dịch liên kết, kiểm soát rủi ro thuế. Điều này tạo áp lực tăng năng lực kế toán thuế và hoàn thiện bộ máy kiểm soát nội bộ.

Cùng với những sắc thuế truyền thống, năm 2026 sẽ tiếp tục siết chặt quản lý thuế với kinh tế số, thương mại điện tử và các ngành mới nổi. Mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng số ngày càng phát triển, đặt ra yêu cầu tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa doanh nghiệp truyền thống và doanh nghiệp trực tuyến.

Hoàn thiện cơ chế quản lý thuế cho lĩnh vực kinh doanh trên nền tảng số sẽ giúp thu hẹp “khoảng trống” chính sách, hạn chế thất thu, giữ vững kỷ cương pháp luật về thuế. Song song với đó, các chính sách về thuế – phí bảo vệ môi trường tiếp tục được triển khai nhằm khuyến khích sản xuất và tiêu dùng xanh, thân thiện với môi trường.

Các phân tích từ Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA) cho thấy, khi hàng loạt luật và nghị định thuế mới ra đời năm 2026, tác động lan rộng sẽ không chỉ với doanh nghiệp đầu tư nước ngoài mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến cộng đồng doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khi môi trường chính sách thay đổi mạnh mẽ ở nhiều khía cạnh, nếu cập nhật chậm hoặc chưa hiểu hết quy định, doanh nghiệp sẽ gặp rủi ro tuân thủ, phát sinh chi phí và giảm năng lực cạnh tranh.

Ngược lại, nếu chủ động rà soát và đổi mới hệ thống quản trị tài chính – kế toán – thuế, doanh nghiệp có thể nắm bắt ưu đãi, điều kiện khấu trừ và quy định chuyển tiếp, từ đó tối ưu chi phí, cải thiện dòng tiền và hoạt động hiệu quả hơn.

Các chuyên gia đánh giá, yêu cầu minh bạch, tuân thủ ngày càng cao sẽ thúc đẩy doanh nghiệp nâng cấp quản trị, tiếp cận dần các thông lệ quốc tế – quá trình không thể bỏ qua nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Cải cách thuế 2026 đang tiệm cận thông lệ quốc tế, tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, thúc đẩy tăng trưởng dài hạn

Tổng thể các chính sách thuế năm 2026 cho thấy cách tiếp cận chủ động, linh hoạt mà vẫn kỹ luật: giảm thuế GTGT để hỗ trợ thị trường, điều chỉnh thuế TNCN hướng tới chia sẻ khó khăn với người dân, siết chặt quản lý hộ kinh doanh đảm bảo công bằng, cải cách TNDN để kích thích đầu tư vào các lĩnh vực trọng điểm, tất cả kết hợp thành nền tài khóa vững chắc, thích ứng linh hoạt.

Thứ trưởng Cao Anh Tuấn cho biết, với mục tiêu mở rộng, tái cấu trúc nguồn thu ngân sách nhà nước bền vững, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục thực hiện chính sách tài khóa linh hoạt, đồng thời sát sao theo dõi diễn biến kinh tế nhằm kịp thời tham mưu những giải pháp phù hợp.

Hướng tới mục tiêu phát triển bền vững giai đoạn 2026–2030, hệ thống thuế không chỉ còn là công cụ thu thuần túy mà cần đóng vai trò kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng và hiệu quả.

Những thay đổi trong năm 2026 không chỉ là các bước điều chỉnh kỹ thuật, mà còn là sự chuyển đổi tư duy quản lý: hướng tới quản trị rủi ro thay vì chỉ quản lý thu, ưu đãi tập trung thay vì dàn trải, quản lý dữ liệu và công nghệ thay cho thủ công.

Năm 2026 sẽ là thời điểm thích nghi đối với doanh nghiệp, người dân, đồng thời là năm kiểm chứng năng lực quản lý của các cơ quan chức năng trong môi trường chính sách đầy thay đổi. Nếu chính sách mới được triển khai đồng bộ, minh bạch, nhất quán, chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả phục hồi ngắn hạn và xây nền móng cho hệ thống thuế hiện đại, công bằng, bền vững lâu dài.

(Theo https://nhandan.vn/chinh-sach-thue-2026-hoan-thien-the-che-mo-du-dia-tang-truong-post944396.html)